Zeven afspraken, en waarom elke ervan er staat
Wij hebben deze regels niet bedacht maar geleerd. Bij elke afspraak staat de avond waarop wij merkten dat hij nodig was.
-
Wie iets beweert, zegt waar hij het zag
Niet om te controleren maar om te kunnen nakijken. De helft van onze mooiste gesprekken begon met iemand die de plek erbij noemde.
-
Een uitleg die niemand tegenspreekt is verdacht
Als iedereen aan tafel het meteen eens is, hebben wij meestal iets over het hoofd gezien. Dan gaan wij verder zoeken.
-
Geen samenvattingen van andermans stukken
Wij schrijven wat wij zelf zagen. Wat elders al staat, verwijzen wij naar; wij zetten het niet in onze eigen woorden opnieuw.
-
De eerste avond mag je zwijgen
Dit staat er sinds een avond waarop iemand meteen het woord kreeg en daarna niet meer terugkwam. Sindsdien vragen wij het omgekeerde.
-
Over het verhaal praten wij vrij, over het einde niet
Wij verklappen niets aan iemand die het nog niet gespeeld heeft. Aan een tafel met twintig mensen is dat een echte afspraak en geen hoffelijkheid.
-
Niemand vertegenwoordigt de kring
Wat een lid schrijft is van dat lid. Wij hebben geen standpunt, geen woordvoerder en geen gezamenlijke uitleg van wat dan ook.
-
Wie de tafel gebruikt, ruimt de tafel op
De minst verheven regel en de enige waar wij ooit echt om hebben moeten vragen. Hij staat er precies daarom.
Zeven regels is te veel voor een groep die het eens is
De eerste twee jaar hadden wij niets op papier, en dat ging goed zolang wij met tien mensen waren die elkaar kenden. Het ging mis toen er twee avonden achter elkaar iemand nieuw aan tafel zat: niet omdat die mensen zich misdroegen, maar omdat er dingen ongezegd waren die voor ons zo gewoon waren dat wij ze niet meer opmerkten.
Wat er toen gebeurde is de reden dat de vierde regel bestaat. Iemand kwam voor het eerst, kreeg meteen het woord omdat wij dat gastvrij vonden, en is daarna nooit meer teruggekomen. Wij hebben er lang over gedaan om te begrijpen dat het woord geven aan iemand die net binnen is geen gastvrijheid is maar een examen. Sindsdien vragen wij het omgekeerde: de eerste avond mag je zwijgen.
De vijfde regel komt van een avond die wij liever niet terughalen. Er zat iemand aan tafel die halverwege het spel was en er werd iets gezegd dat niet gezegd had moeten worden. Niemand deed dat met opzet, en dat is precies waarom er een afspraak over moet zijn in plaats van goede bedoelingen.
De laatste regel is de minst verheven en de enige waar wij ooit echt om hebben moeten vragen. Wie de tafel gebruikt, ruimt de tafel op. Hij staat er niet als grap: op een avond met twintig mensen is dat het verschil tussen een zaal die volgend jaar nog beschikbaar is en een zaal die dat niet is.
Wat er niet in staat is een strafmaat, en dat is met opzet. Wij hebben nog nooit iemand geweigerd. Als er iets misgaat wordt het aan tafel gezegd, en tot nu toe is dat elke keer genoeg geweest.